Menu

اتحادیه قالیشویان و قالیبافان ری

نماد و نشانه شناسی در فرش ایرانی
اتحادیه قالیشویان ری
/ دسته ها: مقالات

نماد و نشانه شناسی در فرش ایرانی

مساله ای که گاها از دید عموم دور میماند، این است که قالیبافی یک هنر است! قالیبافان با ارتباط محتوای این هنر و به کارگیری عناصر نمادین در این حوزه است که یک اثر هنری (همان قالی!) خلق میکنند.درواقع میتوان گفت که در هنر قالیبافی یکی از بی‌واسطه‌ترین و مستقیم‌ترین وجوه را در هنر میبینیم.

یکی از مستلزمات بافت و دوخت قالی ایرانی، استفاده از نماد ها است. پس از دوره ای که با فراموش شدن ممنوعیت تصویری نقش انسان و حیوان زدن،ایرانیان‌ در کنار این برگ‌ها و گل‌ها،از نقش‌های برگفته شده از شکار امیران یا نزاع آنان با خصم،در قالی‌های خود استفاده می‌کنند.

 برای مثال‌ در گزینش رنگ‌ها سعی شده یا از رنگ‌های متضاد استفاده شود که‌ با گزینش رنگ‌های متباین به یک ترکیب محکم رهنمون شوند مثل‌ فرش‌های سنگشکو13یا رنگ‌هایی استفاده شود که دارای کنتراست‌ و رنگی بسیار پایینی هستند و نیز از طریق محور جانشینی به محور هم‌نشینی هماهنگ دست پیدا کنند مثل فرش‌های پولونز14«آنچه در مقوله رنگ مهم است این‌که هیچ وقت سعی نشده در گزینش رنگ‌ها، از ترکیبی که در مجاورت هم قرار گرفتن آن رنگ‌ها،منتج می‌شود غافل‌ بمانند. اما هر کشفی می‌تواند،تکه‌ای دیگر را به طرح‌های فرش‌های‌ عشایری بیفزاید»(همان) در نشانه‌شناسی بر آن بودیم تا به‌صورتی فشرده،به ارتباط میان‌ مفاهیم اسطوره‌ای نشانه‌ها و نمادهای موجود در الگوها،طرح‌ها و نقش‌مایه‌های فرش ایرانی بپردازیم،نویسنده با کاربرد اصطلاحات خاص‌ نشانه‌شناسی،سعی در نشان دادن مفهوم اسطوره‌ای مانند تکریم نسبت‌ به روح حیوان دارد که چگونه به نشانه هایی چون سر حیوان انتقال‌ یافته است."

در صحنه ای از فیلم کمال‌الملک ساخته علی حاتمی، استاد نقاش (کمال الملک) که به پیری رسیده در برابر هنر یک قالی‌باف سر تعظیم فرود می آورد که هنر نزد شما بود ما تمام عمر به زیر پای خود نگاه نکردیم و از آن غافل بودیم! (نقل به مضمون)

آنچه مرحوم حاتمی در فیلم خود به اشاره بیان می کند، حقیقتی است انکار ناشدنی از کم توجهی اغلب مردم این دیار به این هنر و صنعت اصیل ایرانی. متاسفانه بسیاری از ما بیش از آنکه به جنبه های هنری فرش توجه داشته باشیم، در بهترین حالت ارزش مادی آن را مورد توجه قرار می دهیم؛ همچون خواستگاری که وقتی قدم به خانه دختر می گذارد، قالی‌های خانه را تنها به عنوان نشانه هایی از تمکن مالی صاحبان خانه مورد توجه قرار می دهد، نه به عنوان نشانه هایی از فرهیختگی و برخورداری از ذوق و درک زیبایی‌شناسانه هنری آنان.

درباره "نماد و نشانه شناسی در فرش ایرانی" تعدادی کتاب نیز نگاشته شده است که درصورت علاقه مندی میتوانید آن ها را مورد مطالعه قرار دهید.

مطلب قبلی همه چیز درباره ی فرش ترک
مطلب بعدی بهترین فرش دستبافت برای کدام شهر است؟
Print
336 رتبه بندی این مطلب:
بدون رتبه

نوشتن یک نظر

افزودن نظر

x

آخرین مطالب

RSS

پربازدیدترین مطالب

RSS
دی ان ان